BARKARDENA ZERRİ
Letey çıharını

   Minibusı, rayda Gabandê Kanya teng u çetın ra tepya, kewtı rayda rıhat ser; na ray hetana kı çımanê kesi vinayê bıyê derg u şıyê. Nezdi dihirê resay Kolıkı. Tıya, gırdeya hıma hıma hendê Sêwregı bı; raywanê kı qerajdı bi inan u wahêrandê yazıxanana kırdasiya qısey kerdê; jewi zi dımli nêzanayê!
   Otoboza kı do cınêştayê; farandê a yê verêna wertedı, estareyêdo hirê bazın bı; kêberdê cı yê veri hetı zi: “302 Mercedes Benz” nuşnaye bı. Renga cı sıpi bi; hıma, sıpê ser’a zi çend rêçê kewey anti bi. Nışti ay u hetê suk ta duri, Sembol ya kewti ray.
   Wesaitan, werazi da Gavur Daği ra nişayê raşt serkewo; ay ra bı kı ray zey marya tadeyayê; qamionê kı baro gıran antê, ina dıma ‘êrebanê bina rêzekêdo derg vıraştê.
   Otobozı, werazi qedyê tepya se restoranêdê ray serdı, vınderdina êdzi dê. Çorşme dê restoranê dı darê bejn qılorê kıhoy, cı vero inıyê, ey ra zi hendê çıranêkê da gırdı awı ameyê …
   Cadê vınderdindı, çen teney otobozi ew qamioni zi bi; tenekê raywan u ramıtoğa restoran dı şami werdê. Vêşan; hakê xaşênayey, şamıki, isot ew xeyarê kı xo het tı ardi bi; ina ê nandê fıruna werdê, ser’a zi awa Gavır Dağ ya zey vewrı şımıtê.
   Weynayêna çımandê raywana, şıyê gunayê rêz dê koyanrow bê tesla peydi ameyê; tayn tayını rı dê vaydê serdıni ra destê xo vılênayê ew çımandê hemın ra zi belı bı kı ê qağu peydı verdan dê xo beyê.
   Şiyari sata kı ray kışta nuştey “Adna” di, goşê cı lıway. Pers nêkerdê se do bıteqayê. Vêşi nêramıt, pers kerd:
   “Bava, otoboza mado Adna dı vındero?”
   “E, do vındero.”
   “Ma nanê xo key Zeynıkinandı bu mı?”
   “Ma nêşenı mı bu mı. Ê ye Meymandar dı roşenê. Wija zi qeraj ra duri kewno; xora otoboz zi vêşi nêvındena!”
    Kêfê Şiyari rema! Xora pay ra vınderdışa zi ‘êdızya bı; nabên dê qoltığandı, bı derg u şı hewna…
   İna, rı dê çınêbyayin ra şa bı ju bilatı bıgiro; mêrdeko kı ina kışta ronıştê, jewdo Kolıkıj bı ew zerweş bı. Cemili, kırdasi zey dımliya zanayê, ay ra şelpeyê mıyaney qısan şıkıt; Kolıkıj weyna kı Şıyar lınga bındı mendo, vakı:”Ma lajeki bıgimi xo saka ser.”  Ney sera, Cemili hıma lajê xo nabêndê qoltığan ra hewada saqandê xo u Kolıkıji ser’a kerd derg; behdo zi fına qeb-qeba kısa kerd…
   Pêrê cı; wexto kı o kerd aya, otobozı resê bi Pırd dê Boğazi. Çımê xo akardi weyna xo çorşme ra kı çıçi bivino? Estunê betonê zey bêtera, resenandê têlana pêya gırêdaye, sero zi pırdê do berz vıraşto ew bın ra zi deryayê da kew-keweya, kışta vakuri ra hetê başur ya şına, şaş u tersya, ageyra pêrdê xo:
   “Bava, o pırdo kı to vatê zaf gırdo, o no yo?”
   “Eya,  o no yo.”
   Resay qeraj nêresay, ina zi zey raywanandê binana, lez-lez çi xo beğaj ra vet u Topkapı ra xo verada hetê Kumkapı ya. Doşandê cı u destandê cı dı çi cı; ray ra şıyê se duri ra vengê şagırtan dê minibusa ameyê: “Aksaray, Aksaray, Çağlayan, Çağlayan…”
    Cayo kı sıfte şi; kışta teberdê cı bêdawte bi, serê cı sacın, dêsê cı pirketın, verê cı camekın ew jew qati ser, qahweyê do zey koma bı. Mıyanê cı; dunê tıtun dê remtoğ u malbore da neraşt ra bıbı pırr ew çımi-çim nêdyê. Tıtun velat ra; ekserey zi Nıran ra, malboraya poçık sura neraştı zi tımbela ra antê; rı dê İzmir torbi ra, ju-ju fın nabên de inandı vaten bıyê. Masey heme pırri bi ew hırg masi zi hendê xo xumar kerdê. Alduş ew dewê Sêwreg u Çermugê kı Alduşra nezdı, ê kı wıjaney ra ameyê Sembol se sıfta ameyê tıya. Qahwi kışta sinemeyê do amnanên bı; tıya dı, filmê dimdaran u heskerdinê en weşi dayê kaykerden. Sılasnayan ra key êgandê xo, Adıri mısay u wıja ra abıryay.
   Adır, o ver’a dewda Sersapi ra bı; ey u dezadê xo Ferat ya pabiyena İskela da İpçiyan dı arxe herina bı. Şeş mengi o, şeş mengi zi dezay cı gırwıyayê; newe sırey Adıri bı.
   Kuçeyo kı cı ra şıyê, derg u herabı; çhep u raşt tê cı dı: Banê textênê dı qatli bi; hıma, nabênan dı jew-jew bano betonıno berz zi asayê. Banê kı pê duşneya bi, wahêranê inan: Ban ra ban lay çınay racınay bi. Kuçe dı ser’a- ser çına avıst bı; jew-jew cadı, çılkê çınaydê hi gunayê cıro. Tayn tayn bana na balqoni, tayn tayana zi cağê asnênyê zey qefes ya bi; tıyaneydı zi quti zerdi asayê ew ne qutiya sero, rengda sura “Vita” nuşnaye bı; mıyandê inan dı zi vilıki resnayê…
   Aşmi, mıslabaya kı bani vero bi a ya ronışt bi; cağana qandê qeçê cı yo kı bıbo, ey rê patıki vıraştê. Sata kı Şiyar u pêrya di, hım bi şa hım zi bi şaş; zey qeçkana va: “Wııışşş! Boka no hewn nêbo! Xal Cemil! Şiyar! Şımayê wıni ne?” u vera ina vazdê. Sıfte, Lewi nay gumandê Şiyar ya bahdo zi kerd destanê pêrdê cı maç kero; hıma, Cemili va:” Ez hala kal nêb ya.” u nêverda lew cı destano. Bahdê hal u xatıri ravêrdê qalandê welati. O kı asayê, nê vatışan do derg bıramıtê; çıkı, Aşmi persê ra erzıya yê jewna pers; labırê, Şiyar zi tayn nêbı; ey no dırım fehm kerd tepya se ina het ra werışt şi teqer ver. Teber’a: mıslaba da kışta vakuri sero, hirê-çıhar teney pirê ruma ronışti biw xo nabı veraroj dê tijda payızi vera; kuçedı zi hewt-heşt teney qeçka, siya ra xo rê qelay vıraşti biw, topê da werkek u lastêkêna zi kay kerdê. Kuçe ra vêşi ‘êrebey nêravêrdê qandê coy zi qeçka xo rê rıhat rıhat ew bêqağu kay kerdê.
   Vêşi nêravêrd; kuçe yo kı kışta raşta yo serni da ey ra vengê qılaneya; no veng babetna bı; kemerê kı wesari ğılenê zey veng dê inan bı ew hırga kı şı yê zi ameyê nezdı. Veng ame nezdı se asa kı; mêrdekê çıyê do zey mastêr ya kerdo xo fek, çorşmedê cı ra zi xeylê qeçê ew o qirina qijeno. Şiyar meraq ra teqabı-teqayê; qe qağu nêkerd kı pê cı u Aşmi ya yê qısey kenê, hıma kewt nabên u kerd pers:
   “Niyaj-niyaj, zekı kuçedı lej esto!”
   Aşmi qayıl nêbi qalanê welati bıbırno. Ay ra wıni zekı xo ser kerdışa va:
   “Nê-nê, tê meweynı vatenda inan ra.”
   Şiyari dı rıka dımliya bı. Qe tewbo kı bındı mend! Aşmi nêzanayê kı çıwe kerdo landa çaringa. Daha pêt şı şer:
   “No çerçi yo?”
   “Nêêê!”
   “Wıni se delalo.”
   “Eee-eee Şiyarrr!”
   “Qeçekê, çı ey dıma geyrenê?”
   Persi, zekı tıfınga kı emniyetê cı ardo otomotigi ser, fışengê kı ay fek ra vicinê zey inana ame yê. Aşmi xo peydı ant u mesela mejbur kerd eşkera:
   “ O qehweyo kı welatıjê ma şınê, ey hetı sinemeyê do amnanên esto. Ewro zi hewa weşo ê yê zi no fersend ra kenê şandı fılim kaykerdıştê. O yo zi mehla ney ra peyhesneno; qeçê mehlayê zi xo rê pa tırmê xo kenê.”
   “Filim çıço?”
   “çiyo do zey sersida merdım yo.”
   …
   Şıyar, nezdi hefteyêbı kı key Adırinan dı bı; pirê cı vat bı: “Eda şına Koyser” u werışt u şıbı ew hewna peydı nıyame bı! Roja bazari bi ew Adır a roj kar nêşı bı. Şiyar şewra rew werışt; Adır u Aşmi ya hala hewndı bi; mıyanıkê ra kêberê teberi akerd u vicya kuçe. Kuçe dı çend teney dıha qeçeki bi; do top kaykerdê; hıma, jew merdım kemi bı. Şiyari no f’ehm kerd se vazda şı ina het u va: “E zi kay kena.”  İnan ra jewi vakı: “Ju qelaya, o kı qal berzo o do ravêro qela.” No lajek; jewk to bejn kılm, gıdiyek ew seran ra zi ê binan ra werkek bı; belı bı kı wahêrê topo; kay zi ey dest pey kerd.
   Kay weş raverdê; qiri da qeçkana kuçe lebayayê kı nê vengirê sıfte Adıri qot hevadê; pijemana verışt u cam akerd se di kı Şiyaro zi tewr, hessê xo nêkerd; labırê, qeçka hırga kı o dıyê se ey ra kotek u nengi werdê, qandê coy, zey “mısayênda bêçari” hırg jew hetêna rema…
   A roj ‘êyam zaf weş bı; tijya payızi, şaristani ser’a zey qeçek ta şeş mengi huwayê. Şiyar u Aşmi ya bi jew, nêverda Adır şıro qahwe; o zi geyrayêşêrê kerd zey xo ya.
   Werazi da Gedikpaşa ya tik ra kewti ser u vicyay Beyazit. Roja pazari bi coka tıyaney bê veng u bê hes bı; xora inan zi wıja dı vêşi wextê xo nêraverdna u ravêrdi şi hetê Sıltan Êhmed ya. Wıja dı çend teney dari bi ina perê xo nêrışnayê; Şiyar wıni heyrane ya weynayê inan u mınaran ra kı turistê kı çorşme dê cı ra bê ê bıle cı çı çım ra reyay bı. Turisti weyna kı Şiyaro wıni zerri ra veyne no, resmê ey zi anti...
   Şiyarina tewla ra çend simiti herinay u kıştê ra werdê kıştê ra zi ray şıyê hetê Gulhane Parkı ya. Tıya dı xeylê şar est bı; wıni ki kesi herr bıyeştê se ‘êrd nêkewtê. Hırg dar bın dı keye yê rona bı ew hemın zi kêfê tiji vetê. Payız bı; fına zi mêrdeka sero ju atleta sıpi tenêka, destêna qarton kerdê hêl kı kozi hewna nêşrê, desto bina zi cağê goşti çerx kerdê. Tay tay rayekandê werkekandı zi keynekan u lajekana pê tewr topa veşnenı, tay cayendı topa desti, tay cayandı zi xo lay ser’a eştê…
    Adır u Aşmi ya weynay kı wertelığ xeylê şêno, Şiyar kerd xo nabên u destê cı tepişti; heme pıya ravêrdi şi kışta heywana. Ê, hıma hıma weynay heywana hemınra. Na kışta, nefesê Şıyari zaf bıbı teng, co ra hêrsa va:
    “Yaw ded Adır, dewa xora pêrê heywani! Mayê çı weynenımı ninan ra?”
   “Nê babet nayê lokê mı!”
   “Na babetê-mabetı çıçiya? Heywan-heywano! Fına zi zekı mahlimê ma vatê, sukta Semboli dı xeylê cay weşi estê!”
   “Wıjaney cay zenginano.”
   “Feqirarê yasağo?”
   “Yasağ nıyo; hıma, vıjadı heme çi vêşi vayo.”
   “Hımm!”
   Şandı, tay çınayo qalın gırot xo het u verişti şi sinemedê amnanêni.  Bilatê kı gırotı nimey ina jew merdeki kêberdê teberi vero gıroti; nimeyo bin zi jewna mêrdeki zere dı gırotiw, adırge yo kı cı destabı roşn de e ya, inanrê cay ronıştışê mısna. Cay ronıştışi, sandeli khan u darıni pêkışta rêz kerdışa vıraşti bi. Temaşoğa kıştê ra perde yo sıpe kerdê temaşe, kışta bin ra zi dendıkê vılıkta aşmi qırçınayê. Şiyari, serdê filimi dı qay vatê kı perdeyo sıpeyo yeno ey ser; co ra sıfte tersa ew hırga kı tersayê xo dısknayê Adıri ro; hıma, vêşi neravêrd o zi bê tewrdê vadê filim u pa şı dıyarandê dura.
   Roja Şiyari; kêfınê, pırrê ew weş ravêrd bi, ay ra bı kı kewt ca nêkewt hıma şı hewna. Zekı ame bı suk ta Semboli, hırg şewı welatê cı ameyê hewndê cı ew hewnê cı hema dımliya bi; labırê a şewı, kokra hewnê zi nêdi! 
   Varano kı dayê teberdê bandê darêni ro vengdê ey u mındero kı sero rakewtê ey kaleka zi pêrê cı çay şımıtê ew ‘êyna da koçıka çay dayê camdê bardağ ro; ê vengana bı aya. Werışt şı lawabodı dest u ri xo şıt tepya, kerdê dest dısmala vışk kero se şaş biyayina veyn da Aşmi:
   “Niyajıka Aşmi, niyajıka Aşmi!”
   “Hey Qeday! Nêza to merre di? Qetiya metersı, e?”
   “Nê-nê niyaja mı, merre nıyo. Nıka, na dest dısmala ma niya?”
   “Nê-nê Şiyar, a dest dısmala şıma nıya.”
   “Hıma, renga cı zi tenteney çorşmedê cı zi zêy ê maya yo!”
   “No numine, xalcıniya Ğezalı veto; ay ra manenê pê.”
   Bahdê ara Aşmi ra xatır vaşt u cehde yo kı kışta binida bani dı bı;- Ey ra minibusi şiyê-amaye.- xo verada ey ser. Minibusê da borı amê; nışti ay u sıfte şi Topkapı, bahdo wıja ra zi nêşti juna minibusuw şi Çağlayan; minibusa kı en bahdo nışti cı renga ay zey vaştê kuhoya bi…
   Cayo kı minibusa Koyseri pawıtê; verê wendexaneyê bı, çorşmey cı siyana kerd bı dês ew desi sero zi cağê kalınê asnêni denışnay bi kı kes teber’a zerre nêkewo. İnan u tay raywanana dêste wendexani vero nezdi nim sıhatı ray pawıt tepya se minibusi da wıni zey xımbılık-mımbılıka, asê-nıyasê, raywanê kı pawenê inan mıyandı, lıwayin u pêtewrey vicyê ew hemın zi fınêdı ğarê serdê minibusi kerd; ramıtoğ tersa kı kêberdo bışıkyo fınêdı zey vengdê ganver ya qira: “Hopp şarro! No çıço wına? Şımayê zey dewar ya nışenê cı! Rew ravêrê rêz! Akılê seredê mı pêtewr mekerê, zew bina e zi raywan nêbena wıja! Xora wıjadı sıhata bêlej çınya! Şıma zi bela mebê!”
   Zor bela nıştê minibusı. Ramıtoği deqera fınê vatê: “Dı hadê şaro, hêqi wa werdi bê ew dest ra dest dergkerê.” Qoltığo kı ramıtoği peydı bı, ey dı cay ronıştışê hendê hirê raywana bı ew wıni asayê kı ê kı vıjadı ronışti bi, jew dê cı ğerib, ê bina zi pê sılasna yê. Ê hurna vatena heqtê minibusı kerdê; qebraxa pê sero camêrdey kerdê. Jewdê cı vatê: “Eda bıda.” Ê bini vatê:” Nê eda bıda.”  Ramıtoğ weyna kı ê dê xo xo aqıl nêbê. ‘Êreba antı kışt u vakı: “O kı dewda xo dê ma u pêrdê xo rê nêbyo werışto ameyo Sembol. Nıka toltajino! Heqê ray kamo dano wa o bıdo şımayê çı neyser zey kırtane erzinê pe? Bêrê war la qebrxêno!” No ramıtoğ zebı ze artiz. Mêrdeka, qandê “Eda bıda” dest u qolê pê tepişti bi ew ney ra zi raywanê bini zi bibi nêrıhat; labırê, mêrdeka lej nêkerd bı. Qe nêzana çıçi ame cı sere, bi şaşmış u minibus ra amey war.
   Hıma hıma resay bi Kâğıthane; labırê, ramıtoği hewna vatê: “Hadê şaro! Destanê xo yê nerma berzê xo tunika.” Ramıtoği hendı kı va; Cemilo kı ze bı ze sıya sırimi o zi bıle damış nêbı ew wıni hebekê camêrdeya va:
   “Nıka bırayê mı, hemin hêqê xo da. Tiyê çı deqera fınê qirenê?”
   Xora ramıtoğ geyrayê lej ew o zi ame bı kêber ey ma qe ey no fersend remnayê? Cemilirê verpers da; hıma, no verpers ra vêşi qaqıbo bı:
   “Tı hesê xo mekê dewêjo çepel! E da lilik ra weynena; ê kı kêberi peydı payrayê inan ra jewi heqê xo nêrışt. Hım tı ey zi veradı, mı qet qalê werğandê to zi nêkerd!”
   Nê qakıboy sera, Cemil ageyra Şiyar u ey rê vakı: “Xorto fodıl! Ez Alla u Têala ra wazena kı, bokarê lej u heskerdina kêberdê kesi nêkero! Fına zi ard se: Eke kı lejo, kesto werzo zey camırdana lejê xo bıkero; eke kı heskerdışo, kesto sero bılerzo!
   Cemili hırsa payê dê werğaniro u zey welatya qija ramıtoği ra: “Ramıtoğek ramıtoğek! Pêzvanko-pêzvank! Hela na bınmara xo vındarnuw, bê cêr ya eda qısanê marda to teli kera yan zi têdê ê marda mı.”
   Ramıtoği ‘êreba vındarnê-nêvındarnê, cêrdı zey kutkana erzay pê. Neng u nuncıkana azmênra perayê. Ramıtoği kerd asın bigiro; hıma, Cemili fersend nêda cı. Neyse kı hala vêşi zerar nêda bı pe, şar kewt nabên abırnay; labırê, bahdê gamna dı minibusi dıhaa vınderdi ew ramıtoğanê cı asıni gırotiw amey. Şaro bin peydı ancya. Cemil weyna kı wextê tengeyo; desu çıharına zey mardê kori xo mêra vetuw fışeng ramıt fek tepya, dê Şiyari dest ew cırê va: “Hepsê to çınyo o kı gama xo erzeno wertedê çaredê cı ya panı!”
   Ramıtoğa, tıfıng dı se herg jew hetêna rema. İnan zi çi xo minibus ra gırot u hetana kı hukmat niyameyo wıjar’a kewti duri. Kâğıthane ra tepya ray werazi bi ew çi ina zi gıran bı; qandê coy bê hes u bê veng vicyay deye dê Koyser. Tıyaya akışt hewna zi sukı çınêbi ew hendık asayê gema isız bi.
   Hala nêresay bi key Dergina, kuçedı raştê xanım da cı Şilanı amey. Şilanı; jıkta bejn qılor, qot açık, porr sia, esmerı ew zerweş bi. Şiyar kerd xo vırar u lewi nay gumandê cı ya tepya tay çi inan dest ra gırotuw, piya şi keye; weynê kı hurna zi arıqtı mendê, damış nêbi kerd pers: “Xeyro? Sebi şıma wına arıqtı mendê? Nêza fına ê soxey minibusanê ninê tıya? Cemil ‘êdızya bı ew newaşt vêşi derg kero, cora vakı: Qe waka mı qe, ma va xo rê tayn hewa bigimi ey ra ma xo pay ameymı.”
   Bano kı do tey bımêndayê; jew qat, çorşmey hewştê cı dêstê pirketana agırotê,  baxçedê cı dı zi çen teney qıbaxêrê gemı, werkek; hıma, banekêdo şirın bı. Bani qarşıya zi; xeylê ‘êrdê vengi, ‘êrda mıyandı zi çend mangey u bêterê qutıki, ina na akışt zi mıntıqay hukmati bi; goreyo kı payızo nê ‘êrdi hala vaşto kıhoya pırri bi ew mıntıqay hukmati zi têla çerx kerd bi. Raya kı bani vera ravêrdê a zey sinordê suku bı ew ser’a ser bıyê derg. Kışta çhepa bani heme xo ser kerdışa ew pêmıyandı vıraşt bi; kışta raştı hala vengbi ew zekı vajo: “Sukı tıyadı qedyê.”
   Şani ser mêrdey Şilanı Derg zi ame. Dergi, Wendexaney destpeykerdeno kı bani kişta bı eydê karê pakey kerdê. Karê cı tım u tım bı ew hukmati heqê cı hırg meng nizama dayê. Şiyar di-nêdi, tepişt u hewada xo doşa ser; çend qori ke çerx tepya se gumandê cı ra kerd maç bahdo zi rona cêr. Mêrdekê do bejnê derg, xoser ew qıwetın bı. Şiyari vêşi nêpawıt, kerd pers:
   “Dedo namey to çı Derg nayo pa?”
   “Zekı vanê, qalıkê mı; jewdo derg, xoser ew pêt biyo; heywanê xo tım u tım berdbiyo tujıktê koy çere, namey cı yo raşt Sihid biyo; hıma, şari ey rê vato:”Derg”; ez bıya se namey ey nayo mı na.”
   Pêrdê cı u Derg ya şibi key Xıdırinan, Şilanı şamya şani vıraştê; zeredı hewina cı nıyamêyê, no cı rê fersend dê do gırd bı; kêberê hewştê teber yo asnênêno werkek bıhesa akerd u vicya teber. ‘Êrd do veng dı, kalkekê; serd ra destê cı bıbi sia fına zi lemê vaşo barı kerb xo dest, kerdê çerx u pa dewarê xo çıraneyên ra ramıtê hetê keyê ya. Heywanê amey nezdı se Şiyari dıha vêşi meraq kerd; mangey cı berzi, çıjey cı şıt ra pır, mıyê kı ina mıyandı bi peşmiya ina bırnyayêbi ew dımey cı çınêbi, boçık pa bi. Şiyar u kalkek ya satakı amey pê çım; Şiyari cı ra kerd pers: “Dedo nê mi to çı boçıkınê? Şıma mangey xo heldı nêdıti?”; labırê, kalkeki zıwandê ey ra f’ehm nêkerd qandê coy zi hıwa cı rı u rayda xo ra şı. Şiyari, heywani dibi se; qay vatbı kı o dewdeyo, ay ra zi dimliya qısey kerdi bi.
   Roj bıbı tarı; taynekê zi rı dê vadê serdıni ra, kêberê hewşi akerd; çiyêna nêxapêya u raşt ravêr şı zere. Şilanı şami vıraşt bi; mase ant bı wededê gırdi werte; kerdê şami ey sero vılakero. Sata kı Şiyar di, veng kerd cı:
   “Şiyar, tı şenê mırê tayn medet bıkerê?”
   “Nıyaj tı bıwazı beso.”
   “Sandelıyê kı hewştı şo inan hemını biya masi çorşme, peyra zi şo ded Dergi inarê vajı şami peyşaya.”
   “Tıya rınd vana zi, ez nêzana şıra koti kı?”
   “Kêberdê hewşi ra bıvıci, doşto raşt ra kêberê dıdıyeno.”
   “Beno, nıyajeka mı beno.”
   Şamida şani dı; petatizê tayn goştıni, bulxulê rızi, kışta zi pıyazo wışk bı. Masey şami şên bı; ‘Êl, Xıdır ew cıni cı Cemila u Besa zi amey bi. Şiyar, mısayey şalekta ‘êrdi bi ay ra hebê çetiney antı; hıma, şa pizey xo mırd kero.
   Cemı; bejn qılor, ju da vışk u sia bi; Besı, hewna derg ev jık ta xasek bi. Hemın zi qedrê Şiyari zanayê; rêdê nê qedır qiymeti ra, rewnayo qayıl bı kı çend persi bıkero, do ê persi bışayê bıkêrdê.
   ‘Êl u Cemila ya zıwandê inana qısey kerdê; hıma, tay tay nuşey cı çınêbi; rı dê inan ra zi Şiyari pa tırmê xo kerdê. Weyna ‘Êlira u kerd pers:
   “Dedo ‘Êl! Şıma çı vanê:”meso meso”?”
   “Nuşay “şey”; ma het ra remaya, ey ra yo!”
   “Mırê kı, zıwanê şıma zuraki yo!”
   “Şo kardê xo lajo qelaş!”
   “Dedo to serbo kı, zıwanê şıma zuraki yo; bew zıwandê ma ya mı şiir zi nuşnayo!”
   “Tıyê nıyerzenê se hele marê bıwanı.”
   “Eştışê çıçi? Ha şımarê bıwana!”
   Nê qısan sera ê kı wededıbi heme hıwatış ra teqay; hele Dergi deqera fınê vatê: “Dedo to ser hahaha! Yaw Cemil no lajê to çı kuşat weşo!”  Hebêkê zi Cemı Şiyar ka ğari se ey zi şiiri xo wend:
   “Azmêni bındı, ‘êrdi sero;
   O kı juna ra heske ro, wa qeşmer bo.
   Tarıdê şewdı, roşndê rojdı;
   O kı bewno juna ra, wa qeşmer bo.
   Suk ta gırdı dı, suk ta werdı dı;
   O kı bıgeyro to ra vêri, wa qeşmer bo.
   Na dıni dı, a dıni dı;
   O kı to xo vira kero, wa qeşmer bo.”
      Şiir weşida hemın şıbı kı derg-derg çepıki cınay; labırê, hemın zi kerd pers: “To no şiir kêrê nuşna?” Hım do kotra bızanayê kı no şiir, qewlkerdina êşktê Zeynık u Şiyar yo kı?  
   Bandê keyi ra vengê Şilanı ame se, Cem u Besa zi werışti şi. Gamna raverd; Besı dest tı demlıği, Cemı dest dı sênıya bardağa, Şilan dest dı zi çend teney sıhanê pıskutana amey.
   Kêfte çay u pıskuta kışta, qeb-qeba zi qısan bi; qalê meselandê xori ya kerdê. Şiyari fersend neremna:
   “Dedo Xıd, KKK çıçi yo?”
   “Raştıya cı, ma ê nami ra ne heskenımı ne zi vanı mı; hıma, dewletı goreyo kı ma u tıyana ar bımısno ê nami vana. Wazenê qe f’êhmê cı zi nêvaja.”
   “Heyra kı tı vajê!”
   “Wendena KKK’ i ke ke ke yo; hıma, dewletı ney zey ka ka ka ya vana ew no vatışa zi ma şarirê kena ‘ar. F’ehmê cı zi; Kırdas, Kızılbaş, Komınistto. Feqiranê kışta Qere Denizi, ‘Êlewiya ew Kırdasiya Anadolu ra barkerdo ameyê e na mehladı roşenê; ma tıyay rê vanım Koyser. Wexto kı ma amey mı, tıyana bêkes u bê veng, ze bı ze serê koy; ma zi nê serdê koyrê va, Koyser.” 
   “To weş va; hıma, şıma çı amey nê koy ser kı? Ze kı mehlimê mı vatê; şaristanê kı dınidı inan ra jew Semboli werte ra derya şına.”
   “Suk mıyan dı cay karan, cayan dê weşandı zi qande ronıştışi banê luksi vıraştê; yani kapitalist çerxı, proleterya eşta kıştandê şaristani!”
   “Dimdari kamê? Ê kı wanenê ê tenêka benê dimdari?”
   “Ê kı qandê reyayen da dıni lej kenê inan rê vanê dimdari. Vêşınandê cı wendo; hıma, ê kı nêwendo, ê zi şenê bıbê dimdari.”
    “Dıni kê gırota kı ê reynenê?”
   “ Dıni; kapıtalista, ağaya, faşista, raştçıya ew perına pêra bar kerda. Dimdari zi qandê reyayen da dıni lej kenê.
   “ Ê dıni ra hes nêkenê?”
   “Ê dıni ra, qandê xo hes kenê.”
    “Xıdıri kıtavê kı wendı bi inan ra çend teney qısey marksisti mısabı; rı dê nê mısayin ra zi hırg çi vero vicyayê ew no vervicyayış zi kokra hirê sey tene qıseka kerdê; na xintin bes nêkerd bı! Vero vıicyayış karê xo zanayê ew qay vatê kı no kar cı rê tarixi dayo!
   Nezdi nim şewı, keye bı şên. Xeylê lajek u keyneki amey; parqey hemın yaşıli bi, destandê cı dı çantey, des deqey pêpeya kêberdê hewşi ra kewtê zerre. Cemil u ‘Êl ya şi bi kuçi ser nowetı. Ê kı amey bi zerre, ina masedê girdi sero tayn qağıti akerdi bi, weynayê inan u sero qısey kerdê…
   Ê kı amey bi, tayndê cı telabey bi; unıversteyan dı kışta suk vıraştın dı wendê, tayndê cı zi muhendis u mimarê TMMOB’ bi. Ê bê pere, bê çıyê nêpawıtışa, rızada zerrida xo ra ew qandê xatırdê rojandê veşa amey bi. Pilanê ‘êrdandê venga vıraştê. Nê pilanan dı; kuçeyo kor çınêbı; cehdey cı heray bi; mıyande: Wendexane, banê weşiye, qeçkarê cay kay ew koperatif bi. Banê cı heme baxçeli bi; Pilanêdo suk o weş vetı bı. Ê serran dı, dimdara dest eşt bı gırwedê bêbaney. Engelsi “Tengayênda Bana” sero çend teney nuştey nuşnay bi. Êzi nê nuştan ra kewtbi ray; nıyetê cı na mesala qedinayış bı.
   Qısanê derga, vatena pêtı, heta destê şewra ramıt. Wextê hewna, şarê Koyseri qando kı dimdara meymankerê pêdı kewti qerez. Dı keyneki zi, qandê rakewtenı amey bi key Dergina. Şiyar, rı dê meraqtê xo ra hala payra bı; qeyneka, goreyo kı pa henekey bıkerê, o zi berd wededê xo. Nê keyneki; hurna zi şıyê unwerste, ju da cı gıjıkını, a bina cı por phan bi; hurna zi esmer u wışki bi; vêşi zi xaseki nêbi. Pêya xeylê quşat kerd tepya se, nezdê hewni Şiyari inan rê va kı:
   “Şımayê qe nêtersenê?”
   A gıjıkına cı zekı hewna zanayê bi kı ay verpers da:
   “ Tı qe şiyê dewari ver?”
   “Oooo, pers mekı!”
   “E zi çağandê tora bıya se, vêşi şıya ver. Yazi ma yazıyo do issiz bıyo; tey kokra dar u ber çınêbyo. Kalkekêdo ğerib, werte dê amnani dı wıja ra raverd biyo; sersi nêdya kı bındı nan buro. Ey zi serra bini wesari, remtuwêrê baxçedê xo ra qılanêbi ew ardbi yazıdê maya, avekêda werkek sero ronê bi. A remtuwêrı bibi gird ew theyr u cınawırandê gemrê bibi sıtare. Remtu ayê kı kewtê ‘êrd, cınawıran kerdê mındari, ê kı gılandê nezdiyana bi ê zi welıni bi. Remtu en weşi gılandê en serênana bıyê; ina werdış zi zerri waşte, ya gıl şıkyayê ez gunayê ‘ero, yan zi mı mırdi werdê; sero zi mara mı qandê çınay dayê mıro; hıma, hurnan zi ganê mı nê tewnaye! Kes qandê çidê rındi ne ters zano ne zi tewen! To f’ehm kerd?”
   Şiyari veng nêkerd se, werışt weynê kı şıyo hewna; serê cı racına u şelpena dıha ay u embazda xo ya qısey kerdi, peyra ê zi rakewti.
   Camêrdê Koyseri, roj şıyê kar; dimdaran zi rê dê wendexani ra nêşayê roj mıyandı biro, ay ra kombıyayın roj nêbyê, ney ra zi en vêşi Şiyari hes nêkerdê; qando kı, ey zi kombiyayini hema zey cına goştarey kerdê, wela cığarandê inana birinci ya kerdê veng ew inarê aw kerdê vıla kı ina çımdı xo rê ca bıvino…
   Tayn mend bı zengen ‘êrdandê vengan rodê; kombıyayın key ‘Êlinan dı bı. Şiyar, bıbı dest u lıngê Koyseri; Wıja ra fazdayê wıja, dimdara ey rê vatê: “’Êferin ” se vêşi şa bıyê. A şewı, weçinayina qomite bı; weçinadı rey danayış mıyanê, amortış eşkera bı. Êkı do bıweçênayê; inan do qet menfatê xo qağu nêbya yê ew do qandê xatırdê şar u dimdari bıgurwiya yê. Derg derg qısey kerdi; ju-jo fını pê vero wicya yê, nezdi nimedê şewı, ravêrdi weçinayin. Rey amordi; di camêrd u di cıni dimdaran ra, hirê merdımi zi şardê Serdêkoy ra weçinyay bi; hıma, tey Xıdır çınêbı. Xıdıri, neşayê cayêdê vındero, hewş ra şıyê-ameyê xo qıwayê şar ya. ‘Êl zi hala newe novet ra ame bı. Ey zi nime kuşata nime raşta qando kı ey amoş kero cı re vatê: “Tı dê tım vınikerê!”
   Qomıti, xo mıyani dı kombiyayın kerd ew nê qerari gıroti:
1. Hırg ban dı wahêrê banido roşo.
2. Merdımê hukmatê qandê rişnayin birê se wahêrê bana hemedê verobıvicyê.
3. Qandê çi dê ban vıraştenê butçeya piayindo vırazyo.
4. Qoperatifodo abyo ew aydı wahêrê banandê rêza bıgurwıyê.
5. Kala ra komiteyêdo weçineyo ew êdê mıyandê ma u hukmati kewê.
   Qomıti, êkı cı ra pagi wazênê heme ju-ju kerdi pers. Heqtê inandı cigêyrayın kerd ew behdê nê etuddan u cigeyrayinan bı eşqera kı ê kı pag heq kenê; hendê amor dê ina, pagi çınyê. Ey ra êkı pag heq kenê, inan mıyan ra pışk ant. Paga Şiyarina pışk ta en behdoy dı vicyê bi; ney zi Şiyar u pêrrê ew embazê inanê kı bibi sebep ê birê Sembol inanrê zi tersê do gırd da antın…
   Roja binı dıhir’a tepya, çi ban vıraştino kı butçedê piyayin ra herinabı; qamionana berd paga mıyan dı, cayê kı veror kerdi bi ca, wıjanandı rona. Vêşi nêramıt, heme ca bı zey serdê cıwênana. Tenêkayêna Koyseri, dimdarê kı çıhar hetandê şaristani ra amey ina qedinê. Destê kı qelem tepıştê, ê desta; qandê heskerdinda şar u dimdari, qum kırıştê, xerc vıraştê ew çi ban vıraştışi dest ra dest derg kerdışa resnayê pagan ser. Wahêrê paga zi, qeç u quldê xo ya pıya, herg jew zey dimdardê en peyêni gurwıyayê. Na dest da pêyan, dest da pêyana Denizi inan u Xoverdayêna Demırdokımi ardê kesi viri…
   
YÜREKSEL GÖÇ
Bölüm dört

   Minibüs, Kan Boğazı geçidinin dar ve zor yolundan sonra, rahat yola girdi; bu yol göz alabildiğince uzanıp gidiyordu. Öğlene doğru Kâhta’ya vardılar. Burası, büyüklük bakımından hemen hemen Siverek kadardı; garajdaki yolcular ile yazıhane sahipleri Kürtçe konuşuyorlardı; hiç biri de Zazaca bilmiyordu!
   Binecekleri otobüsün, ön farlarının orta yerinde üç kollu yıldız vardı; ön kapısının yanında da: “302 Mercedes Benz” yazılmıştı. Beyaz renkliydi; ama, beyaz üzerine de birkaç tane mavi şerit çekilmişti. Ona binip uzak şehir İstanbul’a doğru yola çıktılar.
   Araçlar, Gâvur Dağları’nın yokuşunu dik olarak tırmanamadıklarından dolayı, yol yılan gibi kıvrılıyordu; ağır yük taşıyan kamyonların arkasında, diğer araçlar uzun konvoylar oluşturuyorlardı.
   Otobüs, yokuş bittikten sonra, yol kenarında ki bir lokanta da yorgunluk molası verdi. Lokantanın etrafında orta boylu yeşil ağaçlar, önünde bir çeşme, çeşmeden de büyük bir akaç kadar su akıyordu…
   Mola yerinde, birkaç tane otobüs ve kamyon da daha vardı; yolcuların çok azı ile şoförler lokantada yemek yiyordu. Çoğunluk, yanlarında getirdikleri; haşlanmış yumurta, domates, biber ve salatalığı fırın ekmeği ile yiyip üstüne de Gavur Dağı’nın kar gibi soğuk suyundan içiyorlardı.
   Yolcuların bakışları, gidip dağ sırasına çarpıp çaresizce geri geliyordu; bazılar da soğuk rüzgâr yüzünden ellerini ovuşturuyordu ve hepsinin gözlerinden belliydi ki geride bıraktıklarını düşünüyorlardı…
   Şiyar, yol kenarında “Adana” yazısını gördüğü anda, kulakları oynamaya başladı. Sormasa patlayacaktı; çok sürmeden, sordu:
   “Baba, bizim otobüs Adana’da duracak mı?”
   “Evet, duracak.”
   “Zeynıklerin evinde yemeğimizi yiyelim mi?”
   “Yiyemeyiz, onlar Meymandar’da oturuyor. Orası da garaja uzak kalır; zaten otobüste çok durmaz!”
   Şiyar’ın keyfi kaçtı! Zaten ayakta durmaktan da yorulmuştu; koltukların arasında uzanıp, uyuya kaldı…
   Onlar, fakirliğin yüzünden bir bilet alabilmişlerdi; yanlarında oturan adam, Kâhtalı ve güzel yürekli biriydi. Cemil; Kürtçe’yi, Zazaca gibi bildiğinden bir süre sohbetin belini kırdılar; Şiyar’ı ayaklar altında gören Kahtalı: ”Çocuğu dizlerimizin üstüne alalım.” dedi. Bunun üzerine; Cemil, hemen oğlunu koltukların arasından kaldırıp, kendisinin ve Kâhtalının dizlerine koydu; sonra da yine koyu koyu konuşmaya daldılar…
   Babası; onu uyandırdığı zaman, otobüs Boğaz Köprüsü’ne yetişmişti. Gözlerini açıp etrafına baktığında ne mi görsün? Kocaman beton sütunlar, birbirlerine tel halatlarla bağlanmış, üstlerine de yüksek bir köprü kurulmuş ve altından da masmavi bir deniz kuzeyden, güneye doğru akıyor, korku ve şaşkınla babasına döndü:
   “Baba bana söylediğin o çok büyük köprü bu mu?”
   “Evet, bu…”
   Garaja varır varmaz, onlar da tıpkı diğer yolcular gibi alel acele bagajdaki eşyalarını alıp; Topkapı’dan, Kumkapı’ya doğru yöneldiler. Omuzlarında ve ellerinde eşyaları, yürürlerken; uzaklardan minibüs muavinlerinin sesleri geliyordu: “Aksaray, Aksaray, Çağlayan, Çağlayan ...” 
   İlk gittikleri yer; dış cephe duvarları sıvasız, üstü saclı, duvarları briketten örülmüş önü camekânlı ve bir kat üzerinde yapılmış, yayla evi gibi bir kahvehaneydi. İçi; Kaçak tütün ile sahte marlboro dumanı ile dolmuştu ve göz gözü görmüyordu. Tütün, memleketten genelde de Niran’dan, kırmızı filtreli sahte marlboro da tombaladan çekilirdi; İzmir torba yüzünden, bazen aralarında tartışmalar olurdu. Masaların hepsi doluydu ve her masa kendine göre kumar oynuyordu. Alduş ve Siverek ile Çermik’in, Alduş’a yakın köylerinden İstanbul’a gelenler ilk olarak buraya gelirlerdi. Kahvenin yanında yazlık bir sinema vardı; burada, en güzel aşk filmleri ile devrimci filmler oynatılırdı. Tanıdıklardan; yiyenleri, Adır’ın evini öğrenip, oradan ayrıldılar.
   Adır, ötegeçenin Sersap Köyü’ndendi; amcasının oğlu Ferşat ile ortaklaşa, İpçiler İskelesi’nden arkalık almışlardı. Altı ay o, altı ayda amcasının oğlu çalışıyordu; şimdi sıra Adır’daydı.
   Yürüdükleri sokak, uzun ve genişti; sağında ve solunda: İki katlı ahşap evler vardı; ama, aralarda tek tük betonarme yüksek evler de görülüyordu. Aynı hizada ki evlerin sahipleri: Evden eve çamaşır iplerini bağlamışlardı. Sokakta baştan sona kadar elbise asılmıştı; bazı yerlerde ıslak çamaşır damlaları üzerlerine düşüyordu. Kimi evlerde balkon, kimilerinde de kafes şeklinde demir şişler vardı; Buralarda da sarı kutular görülüyordu ve bu kutuların üzerinde kırmızı renk ile “Vita” yazılmıştı; içlerinde de çiçekler yetiştiriliyordu…
   Aşmi, evin önünde ki kaldırıma oturmuş; doğacak çocuğu için cağlarla patik örüyordu. Şiyar ve babasını gördüğü an, hem sevindi hem de şaşırdı; çocuklar gibi: “ Vııışşş! Bari bu rüya olmasın! Cemil Dayı, Şiyar! Sizsiniz değil mi?” deyip onlara doğru koştu. Önce, Şiyar’ı yanaklarından öptü sonra da babasının ellerinden öpmek istedi; ama Cemil: “Ben daha yaşlanmadım” deyip elini öpmesine izin vermedi. Hal hatırdan sonra memleket havadislerine geçtiler. Göründüğü kadarı ile bu havadisler uzun sürecekti; çünkü, Aşmi bir sorudan başka bir soruya geçiyordu; fakat, Şiyar’da az değildi; o, bu durumu anladıktan sonra onların yanından kalkıp pencerenin önüne geçti. Dışarı da; üç dört tane yaşlı Rum kadını, kuzeydeki kaldırıma oturmuş, sonbahar güneşi ile güneşleniyorlardı. Sokakta da yedi sekiz tane çocuk, taşlardan kale yapmış, küçük ve lastik bir top ile oyun oynuyorlardı. Sokaktan fazla araba geçmediği için çocuklar rahat rahat ve kaygısızca oynuyorlardı… DEVAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ